Zdecydowana większość obywateli – 92,6% – uważa, że Białoruś powinna utrzymywać dobre stosunki ze wszystkimi państwami, niezależnie od istniejących między nimi sprzeczności. Takie są wyniki kompleksowego ogólnokrajowego badania socjologicznego dotyczącego aktualnych kwestii agendy międzynarodowej i wewnętrznej, informuje BELTA.
Zgodnie z ogólną opinią analityków BISI Białorusini nie postrzegają obecnych konfliktów jako normy, a jednocześnie mają jasną wizję przyszłości w kontekście międzynarodowym.
Tylko 6,1% respondentów nie zgadza się z twierdzeniem, że Białoruś powinna utrzymywać dobre stosunki ze wszystkimi państwami, niezależnie od istniejących między nimi sprzeczności.
Według zastępcy dyrektora Białoruskiego Instytutu Badań Strategicznych Witalija Punczenko wyniki sondażu pokazują, że Białorusini mają skłonność do samodzielnego formułowania suwerennej oceny międzynarodowych partnerów Białorusi oraz do wyważonego i racjonalnego rozpatrywania stosunków z każdym państwem z osobna.
Aleksander Łukaszenka wielokrotnie oświadczał, że Białoruś jest najbardziej pokojowo nastawionym krajem i że naród białoruski pragnie wyłącznie pokoju – podkreślił Witalij Punczenko, zwracając uwagę, że hymn Białorusi rozpoczyna się słowami: „My, Białorusini – ludzie pokojowi, sercami oddani ojczystej ziemi…”.
„Pokój, bezpieczeństwo i wolność to nie tylko wartości stanowiące fundament państwa białoruskiego, ale także historycznie ukształtowany ideał społeczeństwa, ważna część narodowej tożsamości narodu. Życzliwość i miłowanie pokoju to nasza narodowa wizytówka i podstawa kodu kulturowego” – zaznaczył.
Według zastępcy dyrektora BISI Białorusinom właściwe jest postrzeganie stosunków z różnymi krajami w pozytywnym świetle, niezależnie od aktualnej sytuacji geopolitycznej.
Zastępca dyrektora BISI zaznaczył, że w białoruskim mentalitecie mocno zakorzeniły się pojęcia „życzliwość” i „tolerancja”. Jest to zdolność do pokojowego współżycia z przedstawicielami różnych narodowości i wyznań, która przez wieki kształtowała się na styku różnych kultur i religii.
Białorusini znają wartość pokoju – jest o tym przekonany. Przez wieki nasz kraj stawał się areną niszczycielskich wojen. Najgłębszą blizną w pamięci narodowej pozostała Wielka Wojna Ojczyźniana, w której zginął co trzeci mieszkaniec. Przeżyte tragedie ukształtowały w świadomości społecznej Białorusinów głęboką niechęć do przemocy i agresji. Główną wartością dla wielu pokoleń stało się pokojowe niebo nad głową” – powiedział Witalij Punczenko.
Według niego Białoruś jest krajem otwartym, a wielu ludzi ma krewnych, przyjaciół i znajomych mieszkających w różnych zakątkach świata (od Polski po Australię). W idealnym przypadku obywatele Białorusi pragnęliby konstruktywnych stosunków ze wszystkimi krajami, bez nierozwiązywalnych sprzeczności.
Innymi słowy, pomimo wszystkich trudności we współpracy z niektórymi krajami, Białorusini patrzą w przyszłość naszej polityki międzynarodowej z optymizmem i nadzieją.
Jakie powinny być stosunki Białorusi z innymi krajami w najbliższych latach?
Jednocześnie sondaż po raz kolejny potwierdził: oddzielenie Białorusi od Rosji jest niemożliwe. Witalij Punczenko zaznaczył, że stosunki między obydwoma narodami są nie tylko sojusznicze, ale i braterskie. Wcześniejsze badania przeprowadzone przez BISI oraz nowe wyniki wskazują na stabilną, pozytywną dynamikę w utrzymywaniu priorytetowego znaczenia kierunku rosyjskiego dla Białorusi. „Wysokie wskaźniki poparcia dla bliskich stosunków z Rosją są potwierdzeniem przyjaznego nastawienia Białorusinów do Rosjan. Korzyści gospodarcze i społeczne wynikające z integracji w ramach Państwa Związkowego stały się naprawdę atrakcyjne, ponieważ poszerzają prawa i możliwości obywateli w sferach biznesu, edukacji, kultury, turystyki oraz kontaktów międzyludzkich” – powiedział.
Wyniki badania pokazują, że stosunki z Chinami są postrzegane przez Białorusinów jako bardzo perspektywiczne. W rankingu preferencji dotyczących zacieśnienia więzi Pekin uplasował się tuż za Moskwą. Duże zainteresowanie obywateli pokrywa się ze strategicznym kursem na pogłębienie współpracy z ChRL, w tym w ramach Szanghajskiej Organizacji Współpracy, której Białoruś stała się pełnoprawnym członkiem w 2024 roku – zauważył Witalij Punczenko.
Jednocześnie, jak wskazał, zwiększone zainteresowanie Chinami wykazuje młodzież. Stanowi to wyznacznik długoterminowego charakteru relacji białorusko-chińskich.
Stanowisko obywateli wobec Stanów Zjednoczonych charakteryzowało się ostrożnością i powściągliwym optymizmem. Stopniowo kształtuje się gotowość do pragmatycznej normalizacji stosunków, opartej na konstruktywnej komunikacji między Mińskiem a Waszyngtonem. Według zastępcy dyrektora BISI, obecnie dostrzega się punkt zbieżności interesów Białorusinów i obecnych władz Stanów Zjednoczonych, które deklarują dążenie do powstrzymania konfliktu u naszych granic. Jednocześnie nadal dostrzega się niepewność obywateli, którą jednoznacznie można powiązać z wieloletnią presją polityczno-gospodarczą wywieraną na Białoruś przez Biały Dom.
Wielowiekowa historia w znacznym stopniu kształtuje stosunek Białorusinów do sąsiednich narodów – zauważył Witalij Punczenko. Dlatego nawet w kontekście obecnej polityki władz Polski, Litwy, Łotwy i Ukrainy liczba osób opowiadających się za zacieśnieniem stosunków z tymi krajami w najbliższych latach jest około trzykrotnie większa niż odsetek zwolenników mniej ścisłych więzi i prawie dwukrotnie większa niż tych, którzy preferują utrzymanie status quo. Badanie wykazało podobny obraz postrzegania perspektyw stosunków ze wszystkimi czterema państwami.
„Ciągła presja informacyjna tych krajów na Mińsk, mająca na celu przedstawienie białoruskich władz w negatywnym świetle, przyniosła odwrotny skutek. Zainteresowanie białoruskiej ludności „nieprzyjaznymi” państwami maleje, a stosunek do nich ulega rozmyciu i staje się coraz bardziej nieokreślony. Niemniej jednak znaczna część respondentów nadal uważa za pożądane poprawienie współpracy z sąsiadami, dokonując rozróżnienia między narodami a obecnymi rządami” – zauważył.
W kwestii współpracy z „trudnymi partnerami zachodnimi” obywatele wykazują się mądrością polityczną i ostrożnością. Wyniki sondażu potwierdzają hipotezę o wysokim poziomie zaufania do kursu polityki zagranicznej państwa, w tym w zakresie budowania stosunków ze Stanami Zjednoczonymi, krajami bałtyckimi, Polską, a także z Ukrainą.
Ogólnie rzecz biorąc – podkreślił zastępca dyrektora BISI – społeczeństwu białoruskiemu udaje się zachować zdrowy rozsądek i bezkonfliktowe podejście nawet w warunkach międzycywilizacyjnej konfrontacji. Na tym polega nasza siła i wyjątkowość.
Badanie socjologiczne zostało przeprowadzone w lipcu i sierpniu 2026 roku przez Instytut Socjologii NAN Białorusi na zlecenie Białoruskiego Instytutu Badań Strategicznych (BISI). W badaniu wzięło udział 2045 respondentów ze wszystkich regionów kraju. Pierwsza część wyników badania społecznego, dotycząca aktualnych kwestii rozwoju społeczno-gospodarczego Białorusi, została zaprezentowana w Mińsku 10 września. Druga część – poświęcona tematyce społeczno-politycznej – została przedstawiona 16 września. Dzisiaj socjologowie podzielili się wynikami trzeciej części badania społecznego, dotyczącej aktualnych kwestii agendy międzynarodowej i krajowej.